السيد الطباطبائي
143
قرآن در اسلام ( طبع قديم ) ( فارسى )
و از اينجا روشن مىشود كه دين آسمانى كه از راه وحى رسيده در جلوگيرى از تخلف و نقض تواناتر از قوانين معمولى بشرى است زيرا آخرين وسيله قوانين بشرى در جلوگيرى از تخلف و نقض اينست كه مراقبين و مأمورين انتظامى بظواهر اعمال مردم بگمارند و براى متخلفين و نقضكنندگان قانون كيفرى تعيين نمايند كه تنها در صورت قدرت قانون و ظهور جرم اجراء خواهد شد و بس . ولى دين آسمانى اولا مانند قوانين بشرى و رژيمهاى معمولى مراقبان خصوصى نسبت بظواهر اعمال مردم دارد ثانيا از راه وضع فريضه امر بمعروف و نهى از منكر همه مردم را بىاستثنا مراقب اعمال همديگر و نگهبان قانون قرار داده و ثالثا جزء عقايد دينى است كه اعمال مردم از نيك و بد ضبط و حفظ و براى روز بازخواست بايگانى مىشود و رابعا بالاتر از همه اينها خداى جهان و جهانيان به انسان و عمل وى محيط و در همه حال و در هرجا حاضر و ناظر است . و نسبت به كيفر اعمال اضافه به كيفر اين جهانى كه مانند قوانين بشرى در هر جرم تعيينشده كيفر روز بازخواست